"KOTŁY NA PALIWA STALE"
MODA CZY EKONOMIA

Wzrastające od kilku lat ceny gazu i oleju opałowego spowodowały wzrost zainteresowania kotłami na paliwo stałe. Pod pojęciem paliw stałych rozumiemy węgiel kamienny (pod każdą postacią, oprócz pyłu węglowego, który jest spalany w kotłach energetycznych), drewno jako szczapy, zrębki, pelet, brykiety oraz takie paliwa, jak wierzba energetyczna i zboża energetyczne. Na rynku można spotkać konstrukcje kotłów spalające każde z wymienionych paliw. Na co więc się zdecydować, gdy staniemy przed takim wyborem? Który kocioł jest najlepszy?

Pozornie proste pytanie, ale odpowiedź nie jest, niestety, taka łatwa. Nie oznacza to, że nie spotkamy instalatorów, którzy bez większego zastanowienia bardzo szybko na nie odpowiedzą. Dlaczego? Ponieważ nie odpowiadają na pytanie, jaki wybrać kocioł i dlaczego, tylko wymienią taki, który znają. Ich odpowiedź ogranicza się najczęściej do wybrania kotła spośród tych, które już instalowali i najczęściej proponują taki, na którym mogą najwięcej zarobić. Nie biorą pod uwagę różnych elementów, które mogą decydować (lub które powinny decydować) o wyborze takiego lub innego rozwiązania. Typ kotła jest elementem późniejszym w wyborze źródła ciepła.

Fot. 1. Żeliwny kocioł retortowy KZR
na ekogroszek lub pelety

W Polsce kotły na paliwa stałe cieszą się dużą popularnością. Wynika to głównie z tego, iż koszt ich zakupu i eksploatacji jest niższy niż w przypadku kotłów innego typu. W kotłach na paliwo stałe można spalać paliwo naturalne: węgiel kamienny, brunatny i biomasę oraz paliwo uszlachetnione: koks, brykiety węglowe, węgiel drzewny.
Kotły na paliwo stałe są na ogół kotłami jednofunkcyjnymi. Konieczne jest instalowanie ich w systemie otwartym instalacji c.o. z otwartym naczyniem wzbiorczym (PN-91/B-02413). Można zdecydować się na instalacje dwubiegową z dodatkowym wymiennikiem ciepła. Kocioł pracuje wówczas w obiegu otwartym a instalacja grzewcza stanowi odrębny obieg zamknięty, do którego woda jest podgrzewana w wymienniku ciepła.

Przy doborze kotła należy zdecydować się przede wszystkim na rodzaj spalanego w nim paliwa - na ogół kotły spalają tylko jeden jego rodzaj, a zastąpienie go innym powoduje obniżenie sprawności. Nie każde paliwo nadaje się do kotłów z automatycznym podajnikiem. Z każdego rodzaju paliwa mamy natomiast inną ilość popiołu. Samo paliwo trzeba tez magazynować - musimy wygospodarować na nie miejsce. Do wyboru, oprócz paliw węglowych mamy: słomę (w postaci tzw. balotów), drewno, brykiety i pelety. Trzeba również rozpatrzyć szereg innych czynników, które, dzięki odpowiedniemu doborowi, zapewnią prawidłową, wydajną i wygodną eksploatację kotła. Moc grzewczą kotła należy tak dobrać, aby w czasie największych mrozów zapewniała optymalne ogrzewanie - przyjmuje się 80-100W/m2 powierzchni. Jeśli chcemy uzyskiwać z kotła c.w.u. najrozsądniej zamontować dodatkowy zbiornik z wężownicą zasilaną z kotła. Proponowane czasami przez producentów rozwiązania z dodatkową wężownicą (podgrzewanie przepływowe) nie są dostatecznie wydajne. Przy dużym zapotrzebowaniu temperatura c.w.u. nie jest utrzymywana na stałym poziomie (ze względu na konieczność dostarczenia wody do instalacji grzewczej). Sprawność kotła zależy od wielu czynników, nie tylko od jego konstrukcji, ale również rodzaju paliwa (a nawet jego wilgotności), od zanieczyszczenia wymiennika, mocy kotła. Producenci podają zazwyczaj sprawność maksymalną (laboratoryjną), należy liczyć się z tym, że sprawności rzeczywiste będą mniejsze. Niezwykle ważny jest komfort użytkowania - wszystkie urządzenia ułatwiające obsługę kotła bardzo podnoszą ten komfort, niestety podnoszą również cenę kotła. Jednak jeśli nie mamy ochoty zbyt często kontrolować pracy kotła i dokładać do niego paliwa, należy rozważy większe nieco koszty zakupu. Każdy kocioł powinien być dokładnie izolowany termicznie, tracona będzie wówczas mniejsza ilość energii, praca kotła będzie zatem efektywniejsza. Sprawdźmy również sposób podłączenia kotła do instalacji i komina, szczególnie gdy kupujemy kocioł do istniejącej już instalacji. Trzeba też zdecydować się czy będziemy korzystać z instalacji grawitacyjnej, czy pompowej. W instalacji wymuszonej czyli pompowej obieg wody wymusza pompa zasilana elektrycznie. W instalacji grawitacyjnej wykorzystujemy prawa fizyki - woda zimna ma większą gęstość niż woda ciepła, grawitacyjnie będzie więc spływała do dołu, a ciepła będzie wypychana ku górze. Instalacja taka nie wymaga dodatkowego źródła prądu (koszty!) i uniezależnia ogrzewanie od awarii prądu, ale kocioł musi znajdować się w piwnicy, albo chociaż 60 cm poniżej poziomu podłóg. W takiej instalacji można stosować tylko grzejniki zasilane z boku (czyli tradycyjną instalację c.o.). Standard kotłowni dla kotłów na paliwo stałe reguluje norma PN-87/B-02411.

Źródło: www.ekspertbudowlany.pl/